📜 Hasła z kategorii: Historia

Abat - dawny tytuł opata we Francji

Abdiasz - prorok mniejszy (Biblia/historia)

Król Judy (według Biblii)

Abidżan - miasto (historia Wybrzeża Kości Słoniowej)

Abimelech - postać biblijna (król)

Wódz izraelski (postać biblijna)

Abruka - wyspa (miejsce bitew historycznych)

Forma rządów, w której monarcha skupia całą władzę

Forma rządów z pełną władzą monarchy

Starożytne miasto w Egipcie (motyw w literaturze i archeologii)

Zwrot grzecznościowy (historia Polski)

Akka - port w Izraelu słynny z czasów wypraw krzyżowych

Akolada - pasowanie na rycerza

Achajowie - jedno z głównych plemion starożytnej Grecji

Achelowie - plemię indiańskie

Miara (motyw w literaturze staropolskiej)

Akka po angielsku (miejsce historyczne)

Wzgórze świątynne w Atenach z Partenonem

Akcja - skarga w prawie rzymskim

Akcjum - przylądek (miejsce słynnej bitwy morskiej)

Akt prawny lub zdarzenie (łacina)

Akcent ostry w piśmie

Miesiąc w kalendarzu żydowskim

Port w Jemenie (ważny strategicznie w historii)

Zasada adekwatności w prawie rzymskim

Adopcja królów (historia dynastii)

Jaskinia będąca schronieniem Dawida

Edyl - urzędnik w starożytnym Rzymie

Starożytna nazwa Egiptu (dawniej)

Przedrostek w imionach królów anglosaskich

Afrin - miasto w Syrii (historia najnowsza)

Agesilaos - król Sparty

Zwycięstwo łuczników angielskich nad rycerstwem francuskim

Imię kilku królów Sparty

W starożytnej Grecji: zawody gimnastyczne lub artystyczne

Główny plac, serce życia publicznego w greckim mieście

Miasto w Indiach, stolica Wielkich Mogołów

Ozdobna zapinka do szat

Agrykola - rzymski namiestnik Brytanii

Dom Agrypiny (historia Rzymu)

Servilius - rzymski bohater

Żyd Wieczny Tułacz (legenda historyczna)

Postać biblijna (gigant)

Armia Krajowa - największa podziemna armia okupowanej Europy

Kwintesencja (dawniej w fizyce mitycznej)

Akkad - starożytna kraina (sztuka akadyjska)

Budowla doprowadzająca wodę ze źródeł do miast

Starożytna nazwa Cypru lub części jego terytorium

Katarzy - członkowie dualistycznego ruchu religijnego w XI-XIII wieku

Dawna nauka, poprzedniczka chemii

Średniowieczny chemik poszukujący złota

Alchemia (dawniej)

Wielki - król Macedonii, zdobywca ogromnego imperium

Wielki zdobywca

Miasto założone przez Wielkiego Macedończyka ze słynną biblioteką

Sojusznicy walczący przeciw państwom Osi w II wojnie światowej

Dynastia panująca w Maroku

Prawo własności ziemi (historia)

Kamień półszlachetny używany w regaliach

Starożytne naczynie gliniane z dwoma uchwytami

Starożytna nazwa miasta Diyarbakir w Turcji

Skamieniała muszla wymarłego głowonoga

Coś niezgodnego z duchem czasu

Stan bezprawia i chaosu wynikający z braku władzy

Dawna miara objętości płynów

Roczniki historyczne

Zagarnięcie siłą terytorium innego państwa

Dochody członków panującej dynastii

System segregacji rasowej w RPA

Nauka badająca przeszłość na podstawie wykopalisk

Miejsce przechowywania dawnych dokumentów

Centralna część amfiteatru przeznaczona do popisów

Najwyższa rada w starożytnych Atenach

Działo o długiej lufie do rażenia celów na dużą odległość

Operacja Market Garden z udziałem polskiej brygady spadochronowej

Przedmiot wytworzony przez człowieka, mający wartość kulturową

Warstwa społeczna o specjalnych przywilejach

Umiłowana Peryklesa

Dawny przyrząd astronomiczny do wyznaczania pozycji ciał niebieskich

Pierwsza stolica i bóg Asyryjczyków

Mityczna kraina, która zatonęła

Oktawian - pierwszy cesarz rzymski

Rządy jednostki niepodlegające kontroli społecznej

Przednia strona monety

Indiański lud, twórcy potężnego państwa w dawnym Meksyku

Wieża z biblijnej opowieści

Starożytne miasto w Mezopotamii, słynące z wiszących ogrodów

Uczta ku czci Bachusa

Dawny nauczyciel lub stopień naukowy

Bania - rodzaj dawnej lufy lub łaźnia rosyjska

Umocnienie przed bramą

Barbarzyńca (skrótowo)

Określenie osoby spoza grecko-rzymskiego kręgu kulturowego

Topór bojowy lub opancerzenie konia

Doraźna zapora wzniesiona na ulicy w celu obrony

Zdobycie tego więzienia rozpoczęło rewolucję francuską

Batalion (skrótowo)

Wielka bitwa rozstrzygająca losy kampanii

Stefan, polski król, mąż Anny Jagiellonki

Bataliony Chłopskie - partyzantka ludowa

Strzała do kuszy

Pałac w Warszawie, dawna siedziba naczelnika państwa i prezydentów

Ogromna bitwa z powstaniem Chmielnickiego 1651 r.

Atrybut władzy królewskiej

Dawna nazwa roweru

Część cepa służąca do młócenia

Binokle - dawne okulary bez zauszników

Osada archeologiczna

Starcie zbrojne oddziałów wojskowych

Otwory w murze do strzelania

Dawny komik dworski, postać w teatrze i malarstwie (np. Stańczyk)

Opis herbu zgodnie z zasadami heraldyki

Tytuł dawnej szlachty rosyjskiej i ruskiej

Członkowie wyższej warstwy szlachty na Rusi i w Rosji

Imię królów polskich, częsty temat malarstwa historycznego

Frakcja rosyjskiej partii socjaldemokratycznej, która przejęła władzę w 1917

Dawna opiekunka dzieci w bogatym domu

Napoleon, cesarz Francuzów

Jednostronnie bita moneta z cienkiej blaszki

Ostrze piły lub miecza (część składowa broni białej w muzeach)

Schron bojowy lub ochronny wykonany z betonu

Sprzeciw wobec władzy lub norm

Jedno z najstarszych miast fenickich

Bizancjum - cesarstwo wschodniorzymskie ze stolicą w Konstantynopolu

Tytuł dawnego władcy Rosji lub Bułgarii

Tytuł władczyni Rosji

Organizacja zawodowa rzemieślników w dawnym mieście

Miejsce pierwszej zwycięskiej bitwy Mieszka I

Wewnętrzne pomieszczenie rzymskiej świątyni

Przedstawiciel starożytnego ludu indoeuropejskiego

Dawne narzędzie do młócenia zboża

Biel ołowiana używana dawniej w kosmetyce

Gaius Iulius, rzymski wódz i polityk

Państwo, na którego czele stoi cesarz

Władca sprawujący rządy w cesarstwie

Rodzaj rzemieni nakładanych na ręce bokserów w antyku

Juliusz - rzymski wódz

Gajusz Juliusz - słynny wódz rzymski, zamordowany w idy marcowe

Krótki płaszcz w starożytnej Grecji

Najliczniejszy stan społeczny, zajmujący się rolnictwem

Bolesław, pierwszy król Polski

Państwa polskiego w 966 roku

Premier Wielkiej Brytanii w czasie wojny

Winston - premier Wielkiej Brytanii w czasie II wojny światowej

Spadochroniarze AK przeszkoleni w Anglii

Zarządca dworu (historycznie)

Dawne naczynie na płyny

Starożytny amfiteatr w Rzymie

Marka słynnych rewolwerów

Najwyższy urzędnik w republice rzymskiej

James - brytyjski odkrywca Australii i wysp Pacyfiku

Zdobywca Meksyku

Przedstawiciel narodu Romów

Wielki - twórca potęgi perskiej

Twierdza wewnątrz miasta lub na jego obrzeżach

Poziom rozwoju społeczeństwa

Łódź kozacka używana na Dnieprze

Dawne męskie okrycie wierzchnie

Ruch polityczny robotników w Anglii w XIX wieku

Warta, straż nocna

Grono sług (skrótowo)

Bzura - największa bitwa kampanii polskiej 1939 r.

Dawny urzędnik dworski odpowiedzialny za piwnicę królewską

Mały oddział powstańczy dawniej

Somma - krwawa bitwa I wojny światowej (pierwsze użycie czołgów)

Dawny podatek od wyrobu piwa

Ordynans wojskowy w dawnej Polsce

Dawny dom dla służby folwarcznej

Żołnierz czwartego pułku piechoty Królestwa Polskiego

Opłata za użytkowanie ziemi lub lokalu

Żona Mieszka I, czeska księżniczka

Miejsce pierwszego obozu koncentracyjnego

Rzymska prowincja na terenie dzisiejszej Rumunii lub marka auta

Dawna nazwa sztyletu

Pierwsza praktyczna metoda fotografii

Obowiązkowe świadczenie na rzecz władcy lub państwa

Władca Persji, przegrał pod Maratonem

Dawność (skrótowo)

Pochodzący z przeszłości

Akt prawny wydany przez władzę wykonawczą

Siedziba najsłynniejszej wyroczni antycznego świata

Staropolski ubiór męski

Historyczny (skrótowo)

Lód (z greckiego, skrótowo)

Srebrna moneta rzymska lub polska

Przymusowe przesiedlenie ludności

Wieś w dawnej Polsce lub na Rusi

Desant (skrótowo, wojskowość)

Pozbawienie panującego tronu

Łódź wikingów (drakkar)

Roman - główny rywal polityczny Piłsudskiego, współtwórca niepodległości

Główna wieża zamkowa

Dawna waluta Grecji

Łódź wikingów z charakterystyczną rzeźbą smoka na dziobie

Wynalazek Gutenberga, który zrewolucjonizował przepływ informacji

Dawna złota moneta o dużej wartości

Mały dwór szlachecki

Dawne narzędzie kary krępujące nogi i ręce

Ród panujący, w którym władza przechodzi z ojca na syna

Pięcioosobowy organ władzy we Francji po rewolucji

Działania sabotażowe na tyłach wroga

Broń palna o dużym kalibrze

Broń drzewcowa służąca do kłucia

Historia świata lub narodu

Część państwa lub miasta

Dawny podatek na rzecz kościoła wynoszący 1/10 plonów

Akt prawny wydany przez władcę

Jedno z najważniejszych miast starożytnej Grecji (świątynia Artemidy)

Urzędnik w antycznej Sparcie (skrótowo)

Ekspansja - rozszerzanie wpływów lub terytorium

Wybór władcy przez uprawnione do tego osoby (szlachtę)

Mieszkańcy krainy w Grecji

Wyzwolenie się spod zależności, np. kobiet

Państwo, którego władcą jest emir

Tajny wysłannik polityczny

Słynna niemiecka maszyna szyfrująca z czasów II wojny światowej

Terytorium jednego państwa otoczone terytorium innego

Enola Gay - samolot, który zrzucił bombę na Hiroszimę

Sojusz państw w I wojnie światowej (m.in. Francja, Wielka Brytania, Rosja)

Epoka - wielki okres w dziejach ludzkości lub Ziemi

Długi okres czasu

Dłuższy okres czasu liczony od ważnego zdarzenia

Uroczyste założenie i prawny akt powołania instytucji (np. parafii)

Imię skandynawskie, król

Stopień oficerski u Kozaków

Agenci służb bezpieczeństwa (potocznie)

Funkcjonariusz SB (skrótowo, historia)

Pracownik SB (skrótowo)

Zespół pałacowo-klasztorny w Hiszpanii

Członek zbrodniarskiej formacji SS

Transport wojskowy (historycznie)

Grupa ludzi o wspólnym pochodzeniu i kulturze

Kraina w Italii (Etruria, skrótowo)

Przedstawiciel starożytnego ludu Italii

Wykastrowany mężczyzna, strażnik haremu

Rewolucja (błędna forma)

Masowe wyjście, opuszczenie jakiegoś terenu

Lekki pojazd konny lub mityczny syn Heliosa

Szyk bojowy piechoty greckiej lub macedońskiej

Order (z łacińskiego, skrótowo)

Ozdobne krążki metalowe na piersiach konia dawniej

Rodzaj wina rzymskiego

Namiot w dawnym hufcu (rzadkie)

Rodzina lub stronnictwo Czartoryskich w XVIII-wiecznej Polsce

Faraon (skrótowo)

Władca starożytnego Egiptu, uznawany za syna boga Re

Arabski rycerz (skrótowo)

Stronnictwo religijno-polityczne w dawnym Izraelu

Totalitarny kierunek polityczny powstały we Włoszech

Związek państw posiadający wspólny rząd

Namiot tatarski dawniej (rzadkie)

Starożytny lud kupców i żeglarzy, twórcy alfabetu

Dawna drobna moneta niemiecka

Zasadzka dawniej (rzadziej)

Ziemia nadana wasalowi przez seniora

Miejsce słynnej bitwy Spartan

Dawne naczynie (rzadziej)

System społeczno-gospodarczy oparty na zależności lennej

Płaskie naczynie ofiarne w starożytnej Grecji

Ozdobna zapinka do szat dawniej

Pirat karaibski dawniej

Bok ugrupowania wojskowego

Dawne naczynie (rzadzie)

Nieistniejąca substancja mająca być składnikiem ciał palnych

Urządzenie do spilśniania tkanin dawniej

Folwark (skrótowo)

Fortyfikacja (skrótowo)

Romanum - główne miejsce spotkań w starożytnym Rzymie

Państwo, którego historia silnie wpłynęła na Europę (rewolucja, Napoleon)

Germański lud, twórcy państwa pod władzą Merowingów

Bunt arystokracji francuskiej przeciw rządom absolutnym w XVII w.

Hełm (z łacińskiego)

Galia - rzymska nazwa krainy obejmującej dzisiejszą Francję

Krwawa kampania desantowa I wojny światowej w Turcji

Mahatma - bierny opór w Indiach

Mahatma - indyjski przywódca duchowy, choć nie dostał Nobla, jest ikoną pokoju

Garniec (dawna miara objętości, ok. 4 litrów)

Nauka o badaniu więzi rodzinnych i rodowodów

Generał - wysoki stopień wojskowy

Ludobójstwo - celowe niszczenie grup narodowych lub etnicznych

Niższa szlachta angielska

Germanii (skrótowo)

Grupa ludów indoeuropejskich (Wandalowie, Goci, Frankowie)

Czyn bohaterski (l. mn., historycznie)

Wydzielona dzielnica, w której zamykano mniejszości (np. żydowską)

Przełomowa bitwa wojny secesyjnej w USA

Gidia (skrótowo, historia)

Sługa rycerza przygotowujący się do pasowania

Stowarzyszenie kupców lub rzemieślników w średniowieczu

Gilotyna (skrótowo)

Urządzenie do uśmiercania używane podczas rewolucji francuskiej

Żyrondyści - stronnictwo podczas rewolucji francuskiej

Gladiator (dawniej, skrótowo)

Uzbrojenie rycerza - np. zbroja płytowa

Jawność w ZSRR

Miejsce pierwszego zjazdu (1000 r.) i koronacji królów

Najstarszy przyrząd astronomiczny - pionowy pręt na płaszczyźnie

Michaił, przywódca ZSRR

Pole bitwy z 1410 roku

Miejsce wielkiego zwycięstwa wojsk polsko-litewskich w 1410 r.

System obozów pracy przymusowej w ZSRR

Jan - wynalazca druku za pomocą ruchomych czcionek

Guzik (dawna nazwa ozdobnego zapięcia kontusza)

Broń drzewcowa łącząca cechy włóczni i topora

Broń drzewcowa z toporem

Zły minister z Księgi Estery

Władca Babilonu, twórca jednego z najstarszych kodeksów praw

Wódz kartagiński, który przeszedł Alpy ze słoniami

Hanza (dawny związek miast handlowych)

Wydzielona część domu muzułmańskiego dla kobiet

Koncern (dawniej, historia)

Bitwa 1066 r. - podbój Anglii przez Normanów

Nazwisko generała (skrótowo)

Przedstawiciel koczowniczego ludu tureckiego

Przewaga jednego państwa nad innymi

Era muzułmańska (skrótowo)

Starożytna nazwa Grecji

Grecki, dotyczący starożytnej Grecji

Graficzny znak rozpoznawczy rodu, miasta lub państwa

Urzędnik dworski ogłaszający zarządzenia władcy

Starożytne pismo egipskie (pismo święte)

Hipis - przedstawiciel kontrkultury lat 60. XX w.

Miasto zniszczone przez pierwszą bombę atomową

Nauka o przeszłości

Opowieść o dziejach

Nauka o przeszłości człowieka i społeczeństw

Adolf - przywódca III Rzeszy

Nazizm - totalitarna ideologia III Rzeszy

Ucieczka Mahometa z Mekki do Medyny, początek ery muzułmańskiej

Publiczne uznanie zwierzchnictwa (np. pruski)

Zagłada Żydów podczas II wojny światowej

Ceremonia złożenia hołdu lennego

Ciężkozbrojny piechur grecki

Koczownicza armia tatarska lub mongolska

Joannici - zakon rycerski opiekujący się chorymi

Francuscy kalwiniści, prześladowani w XVI-XVII w.

Nurt renesansu stawiający człowieka w centrum zainteresowania

Azjatycki lud koczowniczy pod wodzą Attyli

Najcięższa i najskuteczniejsza polska kawaleria z charakterystycznymi skrzydłami

Ruch religijno-polityczny w Czechach zapoczątkowany przez Jana Husa

Lekki kawalerzysta w efektownym mundurze

Marcowe - dzień śmierci Juliusza Cezara

Era - wielki okres w dziejach

Olimpijskie - zawody sportowe w starożytnej Grecji

Ruch zwalczający kult obrazów (obrazoburstwo)

Inna nazwa Troi

Imperium (skrótowo)

Władca imperium, cesarz

Potężne państwo władające rozległymi terytoriami

Rdzenni mieszkańcy Ameryki (Majowie, Inkowie)

Uznanie obcego szlachectwa w Polsce

Przenikanie agentów do wrogich organizacji

Lud, który stworzył imperium ze stolicą w Cuzco (Peru)

Dawna instytucja kościelna do walki z heretykami

Instytucja kościelna powołana do zwalczania herezji

Powstanie zbrojne (np. kościuszkowska)

Oznaki władzy (np. korona, berło, jabłko)

Bezkrólewie - okres między śmiercią władcy a wyborem nowego

Wmieszanie się w sprawy innego państwa

Zbrojne wkroczenie na obce terytorium

Nadanie lenna lub urzędu kościelnego

Jima - ikoniczna bitwa o wyspę na Pacyfiku

Święta królowa Polski, żona Jagiełły

Władysław - król Polski, zwycięzca spod Grunwaldu

Dynastia panująca w Polsce i na Litwie

Rodzaj uprzęży dla bydła lub symbol niewoli

Jeniec (skrótowo)

Największa bitwa morska I wojny światowej

Osoby wykonujące wyroki śmierci (l. mn., skrótowo)

Dawne męskie okrycie wierzchnie

Władca u koczowników (skrótowo)

Cesarz (z niemieckiego)

Trzcina do pisania (historycznie)

Pirat działający z upoważnienia monarchy

Kaper (skrótowo)

Grupa podróżnych lub kupców przemierzająca pustynię

Kraina w Azji Mniejszej (historycznie)

Wielki - król Franków i cesarz rzymski

Potężna kolonia fenicka, rywalka Rzymu (Tunezja)

Klej rybi (historycznie)

Osada handlowa w starożytnej Mezopotamii

Katana (skrótowo, miecz japoński)

Długi, japoński miecz samurajski

Katiusza (skrótowo, wyrzutnia)

Wielki, król Polski, "zastał Polskę drewnianą, a zostawił murowaną"

Kierownictwo Dywersji Komendy Głównej AK

Prezydent USA zamordowany w Dallas

John F. - prezydent USA zamordowany w Dallas

Martin Luther - przywódca ruchu na rzecz praw obywatelskich w USA

Ciężka kawaleria w półzbrojach

Wspaniałe zwycięstwo husarii nad wielokrotnie liczniejszymi Szwedami 1605 r.

Pancerz chroniący klatkę piersiową i plecy

Królowa Egiptu

Ostatnia królowa Egiptu

Metalowa część broni siecznej (spolszczenie)

Pismo - najstarsza odmiana pisma, wyciskana w glinie

Dawna moneta o nietypowym kształcie

Zwycięstwo Żółkiewskiego otwierające drogę do Moskwy 1610 r.

Pałac z labiryntem Minotaura na Krecie

Zbroja z metalowych kółek

Terytorium zamorskie podległe metropolii

Odkrywca Ameryki

Krzysztof, odkrył Amerykę (choć myślał, że to Indie)

Ideologia społeczno-polityczna XX wieku

Działania Kościoła katolickiego w odpowiedzi na reformację

Długa broń drzewcowa rycerstwa ciężkozbrojnego

Tadeusz - bohater Polski i USA, naczelnik powstania

Broń improwizowana polskich powstańców

Chłopski żołnierz uzbrojony w postawioną na sztorc kosę

Kolebka cywilizacji minojskiej

Monarcha sprawujący władzę w królestwie

Wyprawa krzyżowa w celu odzyskania Ziemi Świętej

Król Persji z wyprawy na Grecję (Termopile)

Tytuł arystokratyczny, władca księstwa

Broń miotająca o większej sile przebicia niż łuk

Symbol sukcesu i zwycięstwa (wieńce laurowe)

Zapis w testamencie lub poseł papieski

Podstawowa jednostka taktyczna armii rzymskiej

Polskie - formacje wojskowe Piłsudskiego

Lektyka (skrótowo)